Yapay Zekâ Aramalarında (GEO) Görünür Olmak: Google AI Overviews ve ChatGPT İçin Rehber

Yapay zekâ aramalarında görünür olmanın ayrı bir sihirli formülü yoktur: içeriğiniz önce ilgili botlar tarafından taranabilir ve dizine eklenebilir olmalı, ardından soruyu doğrudan yanıtlayan, doğrulanabilir ve kime ait olduğu belli pasajlar sunmalıdır. Google’ın yapay zekâ özetleri, ChatGPT, Perplexity ve Copilot kaynak seçerken büyük ölçüde arama dizinlerine dayandığı için sağlam bir SEO temeli, GEO (generative engine optimization, yani üretken arama motorları için optimizasyon) çalışmasının da temelidir.

Yapay zekâ arama araçları kaynaklarını nasıl seçiyor?

Bu araçlar bir soruyu yanıtlarken önce kendi dizinlerinde ya da birlikte çalıştıkları arama motorlarında ilgili sayfaları bulur, ardından bu sayfalardaki pasajları özetleyerek kaynak bağlantısı verir. Bu yüzden sayfanızın ilgili dizinde yer alması alıntılanmanın ön koşuludur; hiçbir dizinde bulunmayan bir sayfa yanıtlarda kaynak olarak gösterilemez.

• Google AI Overviews ve AI Mode: Google’ın arama dizinini kullanır. Google, bu özelliklerde destekleyici bağlantı olarak görünmek için sayfanın dizinde olması ve arama sonuçlarında snippet, yani açıklama metniyle gösterilmeye uygun olması dışında ek bir teknik gereklilik bulunmadığını belirtiyor. İki özellik de bir soruyu alt konulara bölüp birden çok ilgili arama yapan “query fan-out” yöntemini kullanabiliyor; bu yüzden ana sorunun yanında yan soruları da yanıtlayan kapsamlı sayfalar daha fazla aramada karşılık bulabilir.
• ChatGPT arama: OpenAI, kendi tarayıcısı OAI-SearchBot’un yanı sıra üçüncü taraf arama sağlayıcılarından da yararlanıyor.
• Perplexity: Kendi arama dizinini oluşturmak için PerplexityBot adlı tarayıcıyı kullanıyor.
• Microsoft Copilot: Bing dizinini kullanıyor; bu nedenle sitenizi Bing Webmaster Tools’ta doğrulayıp site haritanızı oraya da göndermeniz gerekir.

Arama botları ile eğitim botları arasındaki fark nedir?

Birçok yapay zekâ şirketi, kullanıcı sorularına yanıt üretirken içerik getiren arama botlarını, modellerini eğitmek için veri toplayan botlarından ayrı tutar. Bu ayrımı bilmeden robots.txt dosyasına eklenen toptan engellemeler, içeriği model eğitiminden uzak tutmak isterken sitenin yapay zekâ aramalarındaki görünürlüğünü de farkında olmadan ortadan kaldırabilir.

Google’ın yapay zekâ özelliklerinde sayfanızdan ne kadar metin kullanılacağını sınırlamak istiyorsanız Google-Extended değil; nosnippet, data-nosnippet ve max-snippet gibi snippet kontrolleri ya da noindex kullanılır. Bazı CDN ve güvenlik duvarı hizmetleri yapay zekâ botlarını varsayılan olarak engelleyebildiğinden, robots.txt kadar bu ayarları ve sunucu kayıtlarını da kontrol edin.

İçerik yapay zekâ yanıtlarında alıntılanacak şekilde nasıl yazılır?

Yapay zekâ araçları sayfanın bütününden çok, bir soruyu tek başına yanıtlayabilen kısa ve net pasajları kullanır. Her bölüm, başlığındaki soruya ilk iki cümlede doğrudan cevap verip ardından koşulları, adımları ve istisnaları açıklarsa hem okuyucu hem de bu sistemler aradığı bilgiyi kolayca ayıklar.

• Başlıkları müşterilerinizin gerçekten sorduğu sorulara dönüştürün; “Hizmetlerimiz” yerine “Fabrika tanıtım filmi çekimi kaç gün sürer?” gibi.
• Belirsiz pazarlama cümleleri yerine somut bilgi verin: hizmet bölgesi, teslim süresi aralığı, asgari sipariş miktarı, kullanılan malzeme.
• Karşılaştırmaları tabloyla, süreçleri numaralı listeyle sunun; bu yapılar bilgiyi bağlamından koparmadan aktarmayı kolaylaştırır.
• Başka hiçbir yerde bulunmayan özgün bilgi üretin: kendi süreç fotoğraflarınız, sahada edindiğiniz gözlemler, müşterilerinize verdiğiniz gerçek yanıtlar.
• Yapay zekâ tarayıcılarının bir kısmı JavaScript çalıştırmadan yalnızca sunucudan gelen HTML’i okuyabildiğinden, önemli metinlerin sayfanın ilk HTML’inde yer alması daha güvenlidir.

Varlık tutarlılığı ve yapılandırılmış veri neden önemli?

Yapay zekâ sistemleri bir işletmeyi tek bir kaynaktan değil; web sitesi, harita kayıtları, rehberler ve sosyal medya profillerinden derlediği bilgilerle tanır. İşletme adı, adres ve telefon bilgisi her yerde aynı yazıldığında ve sitede yapılandırılmış veriyle işaretlendiğinde, markanızın benzer adlı başka bir işletmeyle karıştırılma riski azalır.

• Ana sayfada ya da Hakkımızda sayfasında Organization şemasıyla resmî adı, logoyu, kuruluş tarihini ve iletişim bilgilerini tanımlayın; müşteri kabul ettiğiniz bir adres varsa LocalBusiness ya da sektörünüze uygun alt türünü kullanın.
• sameAs alanına yalnızca size ait resmî profilleri, örneğin LinkedIn şirket sayfanızı, Instagram hesabınızı ve YouTube kanalınızı ekleyin.
• Yazar sayfaları için Person, yazılar için Article işaretlemesi kullanın ve her yazının yazar sayfasına bağlandığından emin olun.
• Yapılandırılmış veriye sayfada görünmeyen bilgi eklemeyin; Google’ın yönergeleri işaretlemenin sayfadaki içerikle uyumlu olmasını şart koşar.

Ad, adres ve telefon tutarlılığının yerel aramalardaki etkisini ve işletme profilinin nasıl düzenleneceğini Eskişehir işletmeleri için yerel SEO rehberimizde ayrıntılı olarak anlattık.

Güncellik ve yazar bilgisi nasıl gösterilir?

Fiyat, mevzuat ya da teknoloji gibi hızla değişen konularda okuyucular da yapay zekâ araçları da güncel ve sahibi belli kaynak arar. Sayfada görünen bir güncelleme tarihi ile konuyu gerçekten bilen bir yazarın adı ve kısa özgeçmişi, içeriğin ne zaman ve kim tarafından kontrol edildiğini açıkça gösterir.

• Güncelleme tarihini yalnızca içerikte anlamlı bir değişiklik yaptığınızda değiştirin; metne dokunmadan tarihi yenilemek okuru yanıltır.
• Mevzuat, standart ya da resmî kurum bilgisi aktarırken birincil kaynağa bağlantı verin.
• IndexNow protokolünü sitenize ekleyerek yeni ya da güncellenen sayfaları Bing ve Yandex gibi bu protokolü destekleyen arama motorlarına hemen bildirin; birçok içerik yönetim sistemi bunu bir eklentiyle destekler, gönderimleri de Bing Webmaster Tools’tan izleyebilirsiniz.
• Google IndexNow’u kullanmadığı için Google tarafında güncel bir site haritası ve Search Console yeterlidir.

llms.txt dosyası gerekli mi?

llms.txt, bir sitenin önemli sayfalarını dil modellerine sade bir Markdown listesiyle tanıtmak için 2024’te önerilmiş bir dosya biçimidir. Resmî bir standart değildir; Google temsilcileri de şirketin bu dosyayı kullanmadığını kamuya açık biçimde ifade etmiştir. Bu nedenle llms.txt, faydası belirsiz ama maliyeti düşük bir ek adım olarak görülmelidir.

Dosyayı oluşturmak zarar vermez; sitenin temel sayfalarını tek listede toplamak, iç bağlantı yapısını gözden geçirmek için de iyi bir fırsattır. Ancak llms.txt; taranabilirlik, iyi yazılmış içerik ve tutarlı kurum bilgisi gibi temel işlerin yerine geçmez. Google da yapay zekâ özelliklerinde görünmek için standart SEO uygulamalarının dışında özel bir optimizasyon gerekmediğini vurguluyor.

Yapay zekâ aramalarındaki görünürlük nasıl takip edilir?

Yapay zekâ yanıtları kişiye, konuma, zamana ve sorunun ifade biçimine göre değiştiği için klasik anlamda tek bir sıralama tablosu yoktur. Sağlıklı yöntem; müşterilerinizin soracağı soruları sabit bir liste hâline getirip düzenli aralıklarla farklı araçlarda denemek, sonuçları kaydetmek ve bu araçlardan gelen ziyaretleri analiz aracında ayrı izlemektir.

1. Hizmetlerinizi, fiyatı etkileyen etkenleri, karşılaştırmaları ve marka adınızı içeren on ila yirmi soruluk bir liste hazırlayın.
2. Bu soruları ayda bir ChatGPT, Perplexity, Copilot, Gemini ve Google’da deneyin; markanızın anılıp anılmadığını, hangi sayfanızın kaynak gösterildiğini ve bilgilerin doğru olup olmadığını bir tabloya not edin.
3. GA4’teki oturum kaynağı raporunda chatgpt.com, perplexity.ai, copilot.microsoft.com ve gemini.google.com gibi kaynakları filtreleyin; bu ziyaretlerin bir kısmının doğrudan trafik olarak görünebileceğini unutmayın.
4. Search Console’u izlemeyi sürdürün; Google, AI Overviews ve AI Mode’dan gelen gösterim ve tıklamaları Performans raporundaki web arama verilerine dahil ettiğini açıklamıştır.
5. Yanıtlarda markanız hakkında yanlış bir bilgi görürseniz önce kaynağı düzeltin; sitenizde, profillerinizde ve rehber kayıtlarınızda kalan eski bilgiler çoğu zaman sorunun çıkış noktasıdır.

Markanızın yapay zekâ yanıtlarındaki yerini birlikte inceleyelim

Sitenizin tarama ayarlarını, kurum bilgilerinin farklı platformlardaki tutarlılığını ve içeriklerin soru-cevap yapısını birlikte gözden geçirip önceliklendirilmiş, uygulanabilir bir iyileştirme listesi hazırlıyoruz. Bilgi almak ve ön görüşme planlamak için 0532 179 81 95 numarasından bize ulaşabilir, site tarafındaki çalışmalarımızı Eskişehir web tasarım sayfamızda inceleyebilirsiniz.

Kaynaklar

• Google Arama Merkezi: Yapay zekâ özellikleri ve web siteniz
• Google Arama Merkezi: Yapılandırılmış veri işaretlemeye giriş
• llms.txt önerisi